İşletme Nedir ve Amaçları Nelerdir?



İşletme, ürün ve hizmetlerin meydana gelmesi için gerekli faktörleri planlı bir şekilde bir araya getirip üretim ve kar amacı güden birimlerdir. İşletmenin amaçları, çeşitleri ve işletmenin yaşamına devam etmesi için gerekli şartları bu yazımızda sizlerle paylaşacağız.

İşletmenin Amaçları

İşletmelerin, iş dünyasında başarılı olması için ne yapacaklarını bilmesi, hedefleri ve izleyecekleri yolu önceden belirlemesi gerekir. İşletmenin gerçekleştirmek istediği durumlar olarak ifade edebileceğimiz amaçları vardır. Bu amaçları temel ve özel amaçlar olarak iki sınıfta inceleyebiliriz.

1-Temel Amaçlar: İşletmenin temel araçları incelendiğinde kar elde etmek ve topluma hizmet etmek olarak karşımıza çıkacaktır.

.Kar Elde Etmek: Bir işletmenin giderleriyle gelirleri arasında ki farklar karını oluşturur. Kar elde edemeyen ve zarar eden işletmeler, ticari hayatlarına daha fazla devam edemezler ve işletmelerini .kapatırlar.

.Topluma Hizmet: İşletmeler, elde etmiş oldukları karın bir kısımını devlete vergi olarak öderler Yine işletmede çalışanlara maaş, sigorta primi gibi ödemeler yapar. İşletmeler ortaklı bir işletme ise de o zaman ortaklar arasında kar dağıtılmış olur. Tüm bu faaliyetler sayesinde toplumsal sorumluklarını yerine getirmiş olurlar.

2-Özel Amaçlar:

.Uzun Dönemli Büyüme: İşletmenin açıldığı tarihten sonra ki her yıl da geçen yıllara göre daha fazla kar elde etme ve büyüme amaçları vardır.

.Tüketicilere Kaliteli Mal Sunma: İşletmeler, üretmiş olduğu mallarda veya vermiş oldukları hizmetlerde en kaliteli mal ve hizmet sunma amaçları vardır. Böylece tüketicilerin, kaliteli mal ve hizmetleri sürekli tercih etmesiyle talep oluşacak ve  işletmelerin kar oranlarını artıracaktır.

İşletmenin Yaşamına Devam Ettirebilmesinin Şartları

İşletmelerin yaşamına devam etmesi için tutarlı bir plan dahilinde hareket etmesi gerekir. Kısa zamanda büyük kar elde etmek işletmeler için her zaman hüsran olmuştur. İşletmeler kısa zamanda büyük karlar elde edebilmek için niteliksiz mal üretimi veya hizmet verecekleri için tüketiciler tarafında talep olmayacaktır. Talebin olmadığı yerlerde de arz oluşmayacağı için işletmeler kısa sürede ticari hayatlarına son vereceklerdir.

İşletmenin Üretim Faktörleri

İşletmelerin üretim faktörleri incelendiğinde de 4 ana unsur karşımıza çıkmaktadır.

1-Doğa: Ormanlar, madenler, hava, güneş gibi yer altında veya üstünde bulunan doğa kaynaklarıdır.

2-Emek: Mal üretimi veya verilecek hizmet için verilen beden gücü ve zihinsel faaliyetler emek olarak adlandırılır. Büyük kaya parçalarını parçalayan işinin bedensel gücüyle gösterişli bir evin projesini hazırlayan mimarın zihinsel faaliyeti emeğe verilecek örneklerdir.

3-Sermaye: İşletme sahiplerinin işletmeyi kurarken ortaya koydukları para ve bu paralarla işletmenin faaliyetlerini devam ettirebilmesi için gerekli olan ihtiyaçlardır. Sermaye olmadan işletmeler hayata geçemez. Makine, araç, teçhizat, depo, arıtım yerleri sermaye sınıfına girmektedir.

4-Girişimci: Girişimci, yukarıda saymış olduğumuz doğa, emek ve sermayeyi bir araya getiren, mal ve hizmet üretenlere denilir. Girişimci işletmenin ileriye dönük planlarını hazırlayan, kar amaçlayan ve risk üstlenen kişidir.

İşletme Çeşitleri

İşletmeleri 7 sınıfta inceleyebiliriz.

1. Faaliyet Alanlarına (işlevlerine) göre,
2. Tüketicilerin (alıcıların) türüne göre,
3. Üretilen mal ve hizmet türüne göre,
4. Üretim faktörlerinin mülkiyetine göre (sahipliğine göre),
5. Büyüklüklerine göre,
6. Hukuki (yasal) yapılarına göre,
7. Birlikler (işletmelerin birleşmeleri)

A- Faaliyet Alanlarına Göre İşletmeler

1-Üretici İşletmeler:Mal ve hizmet üreten işletmelerdir.  Tarımsal işletmeler, gibi tarımsal ürünleri üreten işletmeler, inşaat sektöründe faaliyet gösteren işletmeler,  dayanıklı – dayanıksız mal üreten işletmeler üretici işletmeler olarak değerlendirilir.
2- Hizmet İşletmeleri: Bedensel ve zihinsel hizmet üreten işletmelerdir. işletmelerdir. Berber, lokanta, sigortacı, emlakçı, bankalar, avukatlık büroları, mimarlar, elektrik, doğal gaz hizmeti veren işletmeler hizmet işletmeleri sınıfına girmektedir.
3- Satıcı İşletmeler (Pazarlama):  Toptancılık,  perakendecilik yapan işletmelerdir.

B- Tüketicilerin Türüne Göre İşletmeler

Tüketicilerin türüne göre işletmeler iki grupta toplanır:
1. En Son  Tüketiciler İçin Mal ve Hizmet Üreten İşletmeler: Yiyecek, içecek, giyim eşyası, ev aletleri üreten işletmelerdir. 
2. Diğer İşletmeler İçin Mal ve Hizmet Üreten İşletmeler: En Son  Tüketiciler İçin Mal ve Hizmet Üreten İşletmeler için üretim yapan işletmelerdir. Ev aletleri için gerekli makineler, ayakkabı yapımında kullanılan malzemeler, fotoğrafçıların seri basım yapmaları için üretilen makineler üreten işletmeler bu gruba girer. 

C- Üretilen Mal ve Hizmet Türüne Göre İşletmeler

1. Tarım, ormancılık, avcılık ve balıkçılık işletmeleri
2. Madencilik ve taş ocakları işletmeleri
3. Sanayi ve endüstriyel işletmeler
4. Ticaret işletmeleri, banka işletmeleri
5. Taşıma ve depolama işletmeleri
6. Hizmet işletmeleri

D- Üretim Faktörlerinin Mülkiyetine Göre işletmeler

1. Özel işletmeler,
2. Kamu İşletmeleri
3. Karma İşletmeler
4. Yabancı Sermayeli İşletmeler
1- Özel İşletmeler
Sermeyenin tamamının veya büyük kısmının gerçek kişilerde olduğu işletme türüdür.  Berber dükkanı, TV8 ( Acun Ilıcalı’ya ait), Sabah Gazetesi ( Aydın Doğan ) gibi işletmelerdir.

2- Kamu İşletmeleri (KİT’ler)
Sermayelerinin tamamı veya büyük bir kısmı kamu tüzel kişilere ait olan işletmelerdir.  Sümerbank, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Et ve Balık Ürünleri kamu işletmelerine örnek verebiliriz.

3-Karma İşletmeler: Hem kamu hem de özel sermaye katkısıyla kurulmuş işletmelerdir. Üniversiteler, T.C. Merkez Ban­kası, Çukurova Elektrik karma işletmelere verebileceğimiz örneklerdir.

4. Yabancı Sermayeli İşletmeler:Sermeyenin tamamının veya büyük kısmının yabancı kişi veya tüzel kişilerde olan işletme türüdür. ING Bank, Toyota, Pirelli gibi markalar yabancı sermayeli işletmelere verilecek örneklerdir.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Sayfa başına git
Daha fazla Bilgiler
Hangi Bankada Hesabım Var?

Maaş ödemeleri, kira, fatura, krediler, kredi kartları, para transferleri, ek hesaplar gibi tüm işlemler bankalardan yapılmaya başlanınca bankalar haşır neşir...

Kapat